माछापुछ्रे फेवातालमा पौडी खेल्दो रैछ !!
पोखरा त साँच्चिकैको पोखरा नै रैछ !!!
सायद यी गीतका लाइनहरु त्यसै कोरिएका रहेन छन् । यस गीतमा कुनै बनावटी तथा कल्पनामा डुबेर शब्दहरु सिर्जना गरिएका छैनन् । गरिएको छ त यथार्थ अनि नितान्त पोखराको चरित्रको बयान । पोखरा भन्नेबित्तिकै जाउँ जाउँ नलाग्ने कस्लाई पो होला ? आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकका लागि पोखरा रोजाइमै पर्छ ।
बाल्यकालदेखि किताबमा पढ्दै र सुन्दै आएको मेरो रहरको शहर थियो पोखरा । म पोखराको यात्रा भने धेरैपटक तय गरेर पनि पुग्न नसकेको शहर थियो । केही समय अघि यसैक्रममा केही दिनको तनाव र दौडधूपलाई विश्राम दिन राजसँग अप्रत्यासित मेरो यात्राको गन्तव्य बन्यो पोखरा ।
धेरैपटक शुभसाइत जुराएर पोखरा जाने रहर मनमा पालेको म यसपालि भने रहरको शहर पोखरा राजको निम्तोमा पुगेँ । काठमाडौंको कोलाहलमा बसेकी म पोखरा जाने त्यो निम्तोले खुशीको सिमा रहेन । रुमबाट दिउँसो साढे १ बजे त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलको आन्तरिक हवाइ उडानको यात्रा तय गर्न विमानस्थल तिर लागे ।
उहानको जब समय भयो अनि बुद्ध एयरमा चढेपछि त्यो दिन म आफूभित्र आफैं कति हर्षित थिएँ जहाँ राज अनि पोखरा । त्यो क्षण शब्दमा व्यक्त गर्न त कहाँ सकिएला र ? त्यो दिन आकाशमा बादलुको घुम्टोसँगै खेल्दै खेल्दै करिव २५–३० मिनेटको हवाइ यात्रापछि पुगे सपनाको शहर पोखरा ।
अरुको मुखबाट सुनेको अनि किताबमा पढेको पोखरा साँच्चिकै कस्तो होला ? अनेकौं जिज्ञाशामाझ यात्रामा समावेश हुँदै गर्दा विस्तारै विस्तारै धैर्यताका बाधहरु फुट्ने र वास्तविक पोखरालाई आफ्नै आँखाले नियाल्ने सौभाग्य प्राप्त हुँदै थियो राजको निम्तोमा । हजारौ हावाको वेगमा सयौं किलोमिटर, हजारौं घुम्ती छिचोल्दै म दिउँसोको साढे ३ बजे पोखरालाई चुम्न पुगे ।
पोखरालाई हेर्ने लाखौं रहर पालेको म जब पहिलोपटक पोखरामा पाइला राखे, सायद त्यो क्षण मैले आफैंले आफैलाई भुले कि जस्तो भान हुन्थ्यो । तर साथमा साथ एर्पोट मलाई लिन आइसकेको थियो ।
वरिपरि चारैतिर हरियाली डाँडा, उत्तरमा सेतो हिमाल चिसो वातावरण आहा त्यतिबेला मैले सोचेँ सायद स्वर्ग नै पोखरा पो हो कि ? डेभिड फल्स, महेन्द्र गुफा अझ बढी फेवातालमा डुंगामा सयर ...
म पुगेकै त्यो दिन पानी परेपनि पर्यटनको घुइचो भने यथावत नै थियो । तर लेकसाइड आसपासमा पानीले पैदल यात्रीलाई यात्रा गर्न निकै कष्टकर भइरहेको दृश्य यत्रतत्र छताछुल्ल देखिन्थे ।
मेरो यात्राको त्यो पोखरा प्रस्थान अघि राजले नै घुम्ने सेडुल बनाइएकाले हाम्रो पहिलो सेडुलमा डेभिड फल्स (पातले छाँगा) परेको थियो ।
राजले मलाई एर्पोटबाट सिधै होटलतर्फ लगेपछि । होटल पुगेर फ्रेस भएपछि खाजा खाएर डेभिड फल्सतिर हामी लागेउ । मलाई देखेर भेटेर खुशी मुद्रामा रहेको मेरो साथी राज र म त्यो स्थानमा पुग्नका लागि बेग्र आतुर थियौ ।
जब डेभिड फल्स हेर्नका लागि टिकट लिएर गेटभित्र प्रवेश गरियो सायद मैले पहिलोपटक स्वर्ग अनुभव गर्न पाएँ । मौलिक शैलीमा निर्माण गरिएको बगैंचा, हिमाल तथा पहाडहरुको आवरणले मेरो मनै लोभ्यायो । लाग्थ्यो सायद अब म यो स्थान छाडेर कही अन्त जाने छैन । त्यसै बेला राजले जाउ अब भन्दा मैलै भनेकी थिए, म यहीँ रहन छु, यहीँ रमाउ छु, कही जाने छैन तिमी जाउ ।
यस स्थानको विशेष महत्वचाहिँ झरना रहेछ । फेवातालबाट आएको पानी छाँगाबाट झरेको तर अलि यता आउँदा पानीको आवाज आउने तर पानी नदेखिने गहिरो खोच रहेछ । समय छोटो भएका कारण केही समय अवलोकनपश्चात हामी डेभिडबाट बाहिर निस्कियौ ।
अब चाहि हाम्रो यात्राको दोस्रो सेडुलमा गुप्तेश्वर महादेवको मन्दिर थियो । सायद यस्तो विचित्र ठाउँ मैले आजसम्म कतै देखेको थिइन जो त्यहाँ देखेँ । बाहिरबाट हेर्दा असामान्य लाग्ने त्यो गुफा भित्र पुग्दा अचम्म लाग्दो रहेछ । करिब १०० मिटर जमिनमुनि कडा चट्टानबीच बनेको सुरुङ । आश्चर्य मान्दै अवलोकनमा सरिक भइयो । गुफाबाट बाहिर निस्कँदा मैले केही फरक अनुभूति गरेँ र राजलाई भने कस्तो राम्रो है कति आनन्द लाग्ने नि ।
लाग्छ यो ठाउँ भगवान बस्ने महासंग्राम नै रहेछ । धार्मिक दृष्टिकोणले पनि यो स्थान महत्वपूर्ण मानिने रहेछ । गुफाभित्र ठाउँठाउँमा भगवान शिवको मन्दिर स्थापना गरिएको रहेछ । गुफाको अन्तिम स्थानमा पुग्दा पानी झरेको आवाज आइरहेको थियो । सायद त्यही डेभिड फल्सबाट आएको पानी यो गुफा भएर बग्ने भएका कारण आएको हो । हेर्दा नदेखिने तर प्रस्ट पानी बगेको सुन्न सकिन्थ्यो ।
गुफामा प्रवेश गर्ने मुख्यद्वारमा मौलिक शैलीमा भगवानहरुका प्रतिमा कोरिएका थिए । जसले जोकोहीको पनि ध्यान खिच्न सफल भइरहेका थिए । स्वदेशी तथा विदेशी आगन्तुकहरुको भीडका कारण भित्र जाँदा र निस्कँदा भने केही असहज भइरहेको थियो ।
फरक परिवेश, वातावरण रमणीय स्थानहरुसँग मित लगाउँदै अगाडि बढेको म जब फेवातालको आँगनीमा पहिलो पाइला प¥यो तब मलाई माथि उल्लेखित गीतले बारम्बार झस्काइरह्यो । साँच्चै गीतमा भनिए जस्तै माछापुच्छे्र हिमाल त फेवातालमै पौडी खेल्ने रहेछ । अलिक साँझको समय भएका कारण ताल वरपरका बस्तीहरुमा झिलिमिली बलेका बत्तीका कारण ताल झनै सिंगारिएकी दुलहीजस्तै देखिन्थ्यो ।
आन्तरिक तथा वाह्य पर्यटकले भरिभराउ फेवातालमा कोही डुंगा चढ्न आतुर थिए । हामी नि पानी पर्दै थियो डुंगा चढ्न आतिरहका थियौ । तर यसको सबै बन्दोबस्त राजले मिलाएको थियो । किन कि उसको हरेक कार्यक्रम पर्दा उ गइरहेने र परिचित ठाउँ हो पोखरा ।
साँझ पखको समय कोही फोटो तथा सेल्फी खिच्दै डुंगा सयर गर्दै थिए । भीड धेरै भएका कारण हामी केही समय तालको किनारमा फोटो खिच्दै रमाइलो गर्दै बितायौं । केही समयको प्रतीक्षापछि डुंगामा सयर गर्ने मेरो बेग्र प्रतीक्षा पूरा भयो ।
राजले मलाई ठूलो पानी परेको बेला डुंगामा सयर गर्दै गर्दा भन्दै थियो, ठूलो हो त आफैंले आफैंलाई खुशी राख्नु खुशी भएर इन्जोए गर । सायद जीवनमा पहिलोपटक मैले आफैंलाई आफैंले भरपुर खुसी राखेको क्षण नै यही थियो त्यो । सभ्य संस्कार, मनै लोभ्याउने संस्कृति, अनुहारजस्तै व्यवहार राम्रा भएका मानिसहरु भेटिने ठाउँका रुपमा पोखरालाई मैले लिएको थिए ।
तालबाराही मन्दिर परिसरमा म केही समय रहे त्यहाँ रहँदा मैले फोटो, भिडियो र मन्दिरबारे लेखिएका शिलालेखहरुको अवलोकन गरेँ । पानी पररहेको थियो । वरिपरि आँखाले हेरेर भ्याउन नसकिने तालको बीचमा रहेको आश्चर्यजनक यो मन्दिर धार्मिक र सांस्कृतिक धरोहर पनि हो । एकछिनको पर्खाइपछि मन्दिरको अवलोकनपश्चात फेरि डुंगा चढेर तालको किनारमा हामी फर्कियौँ ।
डुंगाबाट झरेपश्चात रात्रिकालीन समयमा आरति ताप्ने चलन रहेछ मैले पनि आरति तापेँ । जसपश्चात हामी लेकसाइडको रात्रिकालीन दृश्य हेर्न अगाडि बढ्यौं । झिलिमिली बत्तीले पोखरालाई स्वर्गको उपममा सिंगारी रहेका थिए ।
रात्रिकालीन दृश्य झनै मनमोहक थिए । फेशनेवल कपडामा सजिएका सयौं परीहरु सडकपेटीमा यत्रतत्र देखिन्थे । राज जिस्किदै भन्दै थियो आज म यतै कतै बसौ कि क्या हो ।
लाग्छ जहाँ कुनै ठूलै मेला लागिरहेको छ । दिनभर सुन्दर नगरी पोखरालाई आफ्नै समिपमा राख्दै पोखराकै छातीमा टाँसिएर रमाइलो गरियो । अबेरसम्म लेकसाइड घुमेपछि लाग्थ्यो साँझ झमक्क परेको रात अर्थात् सुहागरातमा बलेको मधुर बत्तीझै पोखरा बलिरहेको छ । तत्पश्चात म खाना खानका लागि होटलतर्फ लागे । डेभिड फल्स, गुप्तेश्वर महादेव, फेवाताललगायत अन्य धेरै ठाउँको अवलोकनपश्चात समय छोटो भएका कारण मैले यात्रा छोट्याउनु पर्ने भयो । अर्थात् फर्कनु पर्ने । समय अभावका कारण केही घुम्नै पर्ने ठाउँहरु छोडिए ।
लाग्थ्यो मेरो मुटु नै यतै कतै हरायो । भौतिक शरीर त गाडीको सिटमा लम्पसार थियो तर मन, मस्तिष्क भने पोखरामै छुट्यो । विरानो यो शहरका मान्छेहरु तर पनि आफ्नै कोही खास छुटे झै महशुस भइ रहेको थियो । लाग्थ्यो सधैंका लागि यतै बसौं । बाँकी जीवन पोखराको काखमै बिताऔं । तर वास्तविक म र पोखरामा धेरै अन्तर थियो ।
केही समयमै मेरो सपना अनि रहरको शहर पोखरा र राजसँग बिदा भएर मेरो यात्रा काठमाडौंतिर लाग्यो । पोखरा दृष्टिबाट हराउँदै गर्दा लाग्थ्यो दिल खोलेर बिदाइ गरिरहेको छ । आउनेलाई स्वागत ।
